Bouwen en wonen.

Er zijn genoeg plannen voor woningen in Westland. Zowel in bestaande dorpskernen als daarbuiten. Helaas duurt de realisatie van die plannen (te) lang. Veel regelgeving komt vanuit de provincie en de Rijksoverheid en daar kunnen wij als gemeente weinig aan doen. Daarom is het belangrijk dat de gemeente een betrouwbare en toegankelijke partner is voor ontwikkelaars en woningcorporaties. Op die manier kunnen we zo snel mogelijk overgaan van plannen naar daadwerkelijk bouwen. Wij willen:

1. Eén wethouder ‘Wonen’ die verantwoordelijk wordt voor alles rondom volkshuisvesting, het bouwen van nieuwe woningen, en het toewijzen en reguleren van bestaande woningen. We versnellen de woningbouw door vaste aanspreekpunten te creëren bij ambtenaren voor bouwprojecten.

2. Een woningbouwprogramma waar we naar behoefte bouwen van onze eigen inwoners. De bouw van nieuwe woningen doen we in combinatie met voldoende voorzieningen zoals een huisarts, speeltuinen en een bushalte. We letten bij de bouw van nieuwe woningen en wijken extra op de verkeersveiligheid in de wijk en de omgeving.

3. Een regierol voor de gemeente in het bouwen van woningen en moet een maandelijkse bouwtafel organiseren met ontwikkelaars en woningcorporaties waarin knelpunten in de woningbouw worden besproken en opgelost.

4. Financieel meewerken bij woningbouwprojecten waar nodig. Zo onderzoeken we de mogelijkheden om als gemeente mee te financieren aan onrendabele toppen in projecten.

5. Gemeentelijk strategisch grondbeleid. We vestigen eerder voorkeursrecht en zijn weer proactiever in het verwerven van eigen grond om de woningbouw te stimuleren. We gebruiken hiervoor een deel van het bestaande wooninvesteringsfonds van 20 miljoen euro.

6. Prioriteit geven aan het bouwen van permanente woningen voor onze inwoners. Het bouwen van flexwoningen alleen voor de tijdelijke opvang van starters, spoedzoekers (bijv. mensen in een echtscheiding) en statushouders.

7. Het realiseren van zoveel mogelijk woningen binnen de bestaande dorpsgrenzen. We zetten daarom in op inbreiden. Zo behouden we zoveel mogelijk het dorpse gevoel, de cultuur en de saamhorigheid.

8. Passende hoogbouw in woningbouwprojecten zodat we voldoende ruimte kunnen overhouden voor onze glastuinbouwsector, economie en recreatie en natuur. Hoogbouw in nieuwbouwprojecten doen we alleen buiten de dorpscentra, of naast bestaande hoogbouw in de dorpscentra. 

9. Een woningbouwprogramma gericht op starters en senioren. Dat zijn de doelgroepen die het meest in de knel zitten op de woningmarkt. Bouwen voor senioren brengt daarnaast de doorstroming op gang die leidt tot meer aanbod van woningen voor starters en gezinnen vanuit de al bestaande woningvoorraad.

10. Prioriteit geven aan woningen in het middensegment. Zo willen we dat de woningbouwcorporaties meer middenhuurwoningen gaan bouwen. Daarnaast willen we dat er meer betaalbare koopwoningen worden gebouwd in het middensegment. Deze woningen dragen ook bij aan de doorstroming op de woningmarkt.

11. Voldoende voorzieningen en een verkeersveilige buurt in nieuwbouwwijken, zoals de Waelpolder in ’s-Gravenzande, het Lierkwartier in De Lier, de Kreken in Poeldijk en Hoogeland en Naaldwijk Zuid-Vlietweg in Naaldwijk. Dat betekent bijvoorbeeld het bouwen van een extra huisartsenpost en basisschool, zorg voor openbaar vervoer en zo veel mogelijk wegen met een maximumsnelheid van 30 km/u.

12. Bouwen aan gemeenschappen en geven daarom prioriteit om in ieder dorp een straat of een wijk aan te bouwen. Zo behouden we in ieder dorp de eigen cultuur en saamhorigheid.

13. Een nieuwe glastuinbouwvisie zodat we weten welke gebieden we voor de glastuinbouw willen behouden en welke onrendabele grond voor de tuinbouw in Westland onder voorwaarden bruikbaar is voor woningbouw en andere functies. We maken hierover afspraken met de provincie Zuid-Holland zodat zij meewerken aan woningbouwplannen in voormalig glastuinbouwgebied. De gemeente moet een cruciale rol spelen in de uitvoering hiervan: meer financiële middelen, meer strategische grondaankopen en vaker voorkeursrechten vestigen. 

14. Goed georganiseerde participatietrajecten zodat alle belangen gehoord worden bij woningbouwprojecten.

15. Genoeg capaciteit bij ambtenaren vrij maken om zo snel mogelijk omgevingsvergunningen af te handelen zodat aanvrager en bezwaarmaker zo snel mogelijk duidelijkheid hebben.

16. De Onroerende Zaak Belasting (OZB) alleen mee laten stijgen met de inflatiecijfers. We richten ons in eerste instantie op het maken van scherpe keuzes in de gemeentelijke begroting voordat we kijken naar lastenverzwaring.

Er zijn zo’n 48.000 woningen in Westland. Zo’n 23% is sociale huur, 8% is middenhuur, en de overige 69% zijn koophuizen. Om de woningmarkt zo goed mogelijk te laten werken voor onze inwoners, moet de gemeente afspraken maken met woningcorporaties en ontwikkelaars. Wij willen:

1. De bouw van betaalbare woningen voor onze inwoners. Dat betekent het bouwen van sociale en betaalbare koopwoningen (tot de NHG-grens; de Nationale Hypotheek Garantie; in 2025 bedroeg deze 450.000 euro), het bouwen van middenhuur, en de bouw van sociale huurwoningen.

2. De bouw van 500 tot 800 woningen per jaar in Westland. Zo realiseren we de ambities uit de Woonvisie 2020-2030 en bouwen we naar behoefte van onze inwoners. Dat betekent dat we in deze periode van tien jaar bijna 8.000 woningen bouwen voor onze inwoners.

3. Het realiseren van 1300 sociale huurwoningen tot en met 2030 in Westland. We committeren ons aan het doel om 30% van onze nieuw te bouwen woningen te laten bestaan uit sociale huurwoningen. We streven ernaar dit in harde plannen tot uitvoering te laten komen.

4. Prestatieafspraken met de Westlandse woningcorporaties maken om zo veel mogelijk sociale huurwoningen toe te wijzen aan Westlanders.

5. Voorrang voor Westlanders met cruciale beroepen - zoals leraren en zorgpersoneel - op de woningmarkt. We maken hiervoor afspraken met de woningcorporaties. We beperken deze maatregel zodat er voldoende woningen overblijven voor andere woningzoekenden.

6. Sociale huurwoningen toegankelijk maken voor mensen met een beperking. Onze woningcorporaties roepen we daartoe op.

7. Nieuwe woningen creëren in de bestaande voorraad door winkels en bedrijven te transformeren, gebouwen her te bestemmen, woningen te splitsen, of zelfs sociale huurwoningen te liberaliseren. We gaan hiervoor onder andere onze winkelcentra verdichten.

8. Het tijdelijk verhuren van te slopen sociale huurwoningen aan Westlandse jongeren die graag uit huis willen gaan, zoals bij de 50 woningen van Arcade in de Acaciastraat, Berkenstraat en Magnoliastraat in ’s-Gravenzande.

9. Een eigen systeem voor woonruimteverdeling, mits dit aantoonbaar voordelen oplevert voor Westlanders. We onderzoeken de haalbaarheid van verschillende vormen. Op dit moment geven wij de voorkeur aan het behoud van het huidige regionale systeem, omdat ervaringen in de gemeenten Ridderkerk en Barendrecht negatieve effecten laten zien, zoals hoge kosten en vergelijkbare of slechtere prestaties bij het toewijzen van woningen aan eigen inwoners. Het regionale systeem blijft daarom gehandhaafd totdat onderzoek positieve resultaten voor een eigen systeem aantoont.

10. Het toewijzen van koopwoningen aan onze inwoners. We onderzoeken de mogelijkheden om deze toewijzing beter te regelen.

11. Inzet op de huisvesting van gezinnen bij de huisvesting van statushouders. Westland kent relatief weinig eenpersoonshuizen en veel eengezinswoningen. Het huisvesten van gezinnen is daarom het meest effectief: we bereiken eerder onze verplichte taakstelling met zo min mogelijk huizen.

Er staan de komende jaren veel concrete woningbouwprojecten klaar om gebouwd te worden. Veel van deze projecten zijn al een aantal jaar bekend in de omgeving en bij de gemeente en vaak wordt daar al lang over gesproken door de gemeenteraad en het college. Wij ondersteunen de meeste van deze projecten. Wij willen:

1. Behoud van het dorpse karakter van Westland en willen daarom niet dat dorpen aan elkaar gaan groeien, bijvoorbeeld ’s-Gravenzande en Naaldwijk nu de wijk Waelpolder de afgelopen jaren is bijgebouwd.

2. Het bouwen van meer appartementen voor senioren, en dus meer gebouwen die hoger zijn dan een gemiddelde rijtjeswoning. We steunen de bouw van complexen met meer dan vier verdiepingen (15 meter).

3. Het realiseren van het project in de Aloysiusschool in Monster met 24 sociale huurwoningen voor kinderen met een verstandelijke beperking en 18 sociale huurwoningen voor ouderen.

4. Een woon-zorgcomplex voor ouderen nabij de Parallelweg-Rijnweg in Monster. We zetten in op een zo goed mogelijke inpassing in de omgeving van dit bouwplan.

5. Plannen voor de watertoren in Naaldwijk, bijvoorbeeld voor het realiseren van appartementen. Daarbij ondersteunen we de mogelijke plannen van de nieuwe eigenaar.

6. Een nieuwe woonwijk in Wateringen-Noord, waarbij voldoende voorzieningen en het veilig afwikkelen van het verkeer aandacht verdienen.

7. 60 appartementen aan de Lierweg 34 in De Lier, de locatie van de oude autogarage van Stolze.

8. Verkeersveilige wijk in Poeldijk-Noord (o.a. Blauwe en Groene Kreken) nu het bedrijventerrein van ABC Westland uitbreidt. We steunen het initiatief om de Arckelweg vrachtwagenvrij te maken en vrachtwagens twee aangegeven routes te geven naar de A20 en de A4 waar ze niet van mogen afwijken.

9. Een nieuwe woonwijk in Naaldwijk Zuid-Vlietweg, ten zuiden van het sportpark De Hoge Bomen.

10. Een nieuwe basisschool ‘De Hoogvlieger’ in de nieuwe woonwijk Naaldwijk ZuidVlietweg.

11. Woningbouw met groen realiseren nabij de Olsthoorn Ranch, op de reeds braakliggende locatie. Deze locatie zou eerst als waterberging worden gebruikt maar dat bleek niet haalbaar.

12. Het verdichten van onze winkelcentra zodat in de buitenste straten op termijn de winkelpanden getransformeerd kunnen worden tot woningen. In Naaldwijk gaat het dan bijvoorbeeld om de Prinses Julianastraat, de Koningstraat, de Prins Hendrikstraat en het laatste gedeelte van de Molenstraat (tussen de Havenstraat en de Rembrandtstraat).

13. Het Carltonhotel in Naaldwijk behouden voor de opvang van statushouders, asielzoekers (spreidingswet) en ontheemden uit Oekraïne. Het Rijksbeleid op het gebied van de huisvesting van deze doelgroepen is constant aan het veranderen. Zo lang deze onzekerheid blijft bestaan, willen wij het Carltonhotel in Naaldwijk daarvoor inzetten. We gaan in gesprek met omliggende gemeenten om afspraken te maken over de hoeveelheid speciale doelgroepen die we opvangen.

Jonge Westlandse starters en Westlanders met jonge gezinnen komen maar moeilijk aan een (eerste) koophuis. Sommigen willen of zijn genoodzaakt te starten in een huurhuis. Om te zorgen dat er genoeg jonge mensen in Westland wonen, moet de gemeente een extra stap blijven zetten voor deze doelgroepen. Wij willen:

1. Bouwen op basis van de wensen van starters. Volgens onderzoek van de gemeente uit 2023 wil 50% van de starters bijvoorbeeld in een huurwoning starten.

2. Betaalbare koopwoningen bouwen voor starters die willen beginnen in een koophuis. We sporen ontwikkelaars aan om te bouwen in het segment tussen 300.000 en 350.000 euro. Dit zijn woningen onder de NHG-grens (de Nationale Hypotheek Garantie; in 2025 bedroeg deze 450.000 euro).

3. Creëren van betaalbare huurwoningen voor starters in overleg met de woningcorporaties. Veel starters kunnen door hun inkomen namelijk al niet meer in een sociale huurwoning terecht. We steunen corporaties die woningen willen bouwen in de categorie middenhuur.

4. Programma’s gebruiken als KoopStart om betaalbare koopwoningen na de eerste verkoop ook betaalbaar te houden voor de volgende generatie jongeren die op zoek zijn naar hun eerste huis.

5. Een systeem behouden dat nieuwbouw koopwoningen toewijst aan Westlanders die op zoek zijn naar hun eerste huis.

6. De pilot van het wooninvesteringsfonds uitbreiden bij goede resultaten van de pilot in De Lier. We behouden de 20 miljoen euro in het wooninvesteringsfonds dat hiervoor gereserveerd is in 2022.

7. De bouw van meer permanente woningen voor starters. Waar dat kan, werken we aan de bouw van meer flexwoningen zoals de 151 woningen bij Flora Campus.

8. Evenementen rondom wonen blijven organiseren om informatie zo laagdrempelig mogelijk bij de jonge generatie te krijgen, zoals de startersavonden van de gemeente en de Rabobank in De Naald.

Veel ouderen willen verhuizen naar kleinere en gelijkvloerse woningen. Helaas is dit aanbod er nauwelijks. En als het er wel is, dan is het vaak niet betaalbaar. Ondertussen vergrijst onze samenleving. Steeds meer mensen zijn op zoek naar een bij hun leeftijd passende woning voor hun leeftijd. Daarom moet de gemeente de komende periode blijven inzetten op de bouw van geschikte seniorenwoningen. Wij willen:

1. Gelijkvloerse seniorenwoningen en die zo centraal mogelijk liggen in de dorpen. We zetten in op zowel huur- als koopwoningen.

2. Een project voor groepswonen voor ouderen in Naaldwijk op een deel van de locatie van de oude Naaldhorst met Wooninitiatief Naaldwijk (WIN).

3. Een project voor groepswonen voor ouderen in Wateringen samen met de Wooninitiatiefgroep Wateringen (WIG).

4. Een locatie voor groepswonen in De Lier met het Groepswonen Initiatief De Lier (GIL).

5. Ondersteunen van andere initiatieven voor groepswonen in onze Westlandse dorpen. We vinden het belangrijk dat iedereen zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen.

6. Bouw van de Tweede Berkenflat in ‘s-Gravenzande waar 144 appartementen voor senioren mogelijk worden gemaakt.

7. Een woon-zorgcomplex voor ouderen nabij de Parallelweg-Rijnweg in Monster. We zetten in op een zo goed mogelijke inpassing in de omgeving van dit bouwplan.

8. Gemêleerd wonen, waar verschillende generaties naast elkaar kunnen wonen en elkaar kunnen ondersteunen. We bouwen hiermee aan nieuwe gemeenschappen waar verschillende groepen saamhorig naast elkaar wonen.